Najmłodszy ląd

Powstawanie lądów jest nieustan­nym procesem trwającym od milio­nów lat az po dzień dzisiejszy. W tworzeniu nowego lądu mają udział dwa najważniejsze procesy: aktywność wulkaniczna i działal­ność rzek. Wulkany budują nowy ląd z lawy, rzeki natomiast z osa­dów, które zostały naniesione przez ich nurty z głębi starego lądu.

Ziemia powstała około 4,6 miliarda lat temu, a według badań metodą izotopową najstar­sze skały tworzące jej skorupę mają około 3,8 miliarda lat. Pierwsze kontynenty zaczęły się formować prawdopodobnie 4 miliardy lat temu. Ich kształt diametralnie różnił się od układu kon­tynentów jaki znamy z dzisiejszych map. Pierwot­nie były one pokryte gęsto wulkanami, z których nieustannie wylewała się lawa, woda zawierała du­że ilości związków chemicznych powstających ;'w wyniku działalności wulkanicznej, a powietrze nie nadawało się do oddychania.

Aktywność wulkaniczna do dziś jest jednym z najważniejszych czynników lądotwórczych. Do­skonałym przykładem tego procesu jest Islandia - jeden z najmłodszych obszarów na powierzchni Ziemi. W miarę wyrzucania przez wulkany kolej­nych porcji lawy, która spływając do morza zmie­nia linię brzegową, ta duża wyspa na północnym Atlantyku wciąż rośnie. Wulkany pojawiają się tam, gdzie magma, czyli roztopione skały z głę­bi płaszcza Ziemi, znajduje słabszy fragment sko­rupy ziemskiej, przebija go i wylewa się na po­wierzchnię w postaci lawy.